Đau đầu gối khi đứng lên ngồi xuống là tình trạng phổ biến, thường báo hiệu khớp gối đang gặp vấn đề về cấu trúc hoặc chức năng, khiến việc cử động trở nên khó khăn và đau nhức. Theo góc nhìn Đông y, đây có thể là dấu hiệu của phong hàn thấp tà xâm phạm kinh lạc, gây tắc nghẽn khí huyết tại khớp.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng đau khớp gối khi đứng lên ngồi xuống
Tình trạng này thường xuất phát từ nhiều yếu tố hàng ngày, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe khớp gối – bộ phận chịu áp lực lớn nhất trong cơ thể.
Thói quen hoạt động thiếu khoa học
Thói quen sinh hoạt thiếu khoa học có thể ảnh hưởng đến sức khỏe nói chung và hệ xương khớp nói riêng. Các thói quen phổ biến có thể gây đau đầu gối bao gồm:
- Đứng lâu, khiến khớp gối chịu áp lực liên tục.
- Ngồi xổm, tăng ma sát bất thường lên sụn khớp.
- Đi nhiều, đặc biệt trên bề mặt cứng mà không nghỉ ngơi.
- Bắt chéo chân, làm lệch trục khớp và mất cân bằng xương chậu.
- Ngồi sai tư thế, như gù lưng hoặc dựa quá mức.
- Ít vận động, dẫn đến cứng khớp và giảm dịch bôi trơn.
Thường xuyên ngồi bắt chéo chân có thể gây đau đầu gối do áp lực dồn ép không đều, lâu ngày làm mòn sụn.
Chấn thương
Chấn thương là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng đau khớp gối. Chấn thương có thể xảy ra khi thực hiện các hoạt động hàng ngày, khi tham gia các hoạt động thể thao, vận động quá mức, khiêng vật nặng quá sức hoặc do tai nạn, té ngã. Các kiểu chấn thương phổ biến bao gồm:
- Trật khớp, làm lỏng lẻo cấu trúc ổn định.
- Bong gân, tổn thương dây chằng xung quanh khớp.
- Gãy xương, ảnh hưởng trực tiếp đến xương bánh chè hoặc xương đùi.
- Rách sụn chêm, gây kẹt khớp và đau buốt khi cử động.
Phần lớn chấn thương sẽ khiến khớp trở nên lỏng lẻo, nhạy cảm và dễ bị tổn thương. Nếu không được xử lý kịp thời, các chấn thương này có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như viêm khớp, thoái hóa khớp và giảm chức năng vận động.
Bệnh lý
Các bệnh lý liên quan đến khớp gối là một trong những nguyên nhân chính gây ra tình trạng đau nhức, khó chịu khi đứng lên ngồi xuống. Những bệnh này thường làm tổn thương cấu trúc khớp, gây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận động. Một số bệnh lý phổ biến có thể gây đau đầu gối gồm:
- Thoái hóa khớp gối: Thường xảy ra khi lớp sụn khớp bị phá vỡ dần theo thời gian, khiến phần xương dưới sụn cọ xát với nhau, gây đau buốt, sưng viêm và giảm khả năng vận động. Đây là nguyên nhân hàng đầu ở người trung niên và cao tuổi.
- Viêm khớp gối: Các khớp bị viêm và sưng tấy, gây đau và hạn chế khả năng vận động. Nguyên nhân có thể do nhiễm trùng hoặc các yếu tố tự miễn. Triệu chứng điển hình bao gồm đau nhức, sưng đỏ và cứng khớp, đặc biệt vào buổi sáng hoặc sau khi nghỉ ngơi.
- Viêm khớp dạng thấp: Đây là bệnh tự miễn, trong đó hệ thống miễn dịch tấn công lớp màng bao quanh khớp, gây viêm và tổn thương xương, sụn cùng các mô mềm xung quanh. Bệnh thường đau và sưng viêm ở các khớp đối xứng nhau, gây ảnh hưởng nặng nề đến khả năng di chuyển.
- Bệnh lý khác: Bệnh gout với tinh thể axit uric tích tụ, hội chứng đau xương bánh chè, Osgood-Schlatter ở thanh thiếu niên, viêm bao hoạt dịch đầu gối do ma sát lặp lại…
Có nhiều bệnh lý có thể gây đau khớp gối, từ thoái hóa do lão hóa đến viêm tự miễn, cần chẩn đoán chính xác để hiểu rõ nguyên nhân.
Nguyên nhân khác
Ngoài các nguyên nhân kể trên, một số yếu tố khác cũng góp phần gây đau khớp gối khi đứng lên ngồi xuống, bao gồm:
- Chế độ ăn uống không khoa học như ăn không đúng giờ, ưu tiên đồ ăn nhanh, dẫn đến thiếu hụt chất dinh dưỡng cần thiết cho sụn khớp và xương.
- Sử dụng một số loại thuốc lâu dài như Corticoid, thuốc SSRI điều trị trầm cảm hoặc thuốc chống co giật, có thể làm yếu xương.
- Béo phì với trọng lượng cơ thể quá lớn sẽ đặt áp lực lớn hơn lên khớp gối, làm cho khớp dễ bị mài mòn và tổn thương theo thời gian.
- Phụ nữ thường có nguy cơ bị đau khớp gối cao hơn nam giới, đặc biệt sau giai đoạn mãn kinh do giảm mật độ xương và thay đổi nội tiết tố.
Theo ông Nguyễn Thành Danh, truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông với giàu kinh nghiệm điều trị các bệnh lý xương khớp, tình trạng đau đầu gối khi đứng lên ngồi xuống thường liên quan đến sự mất cân bằng âm dương, khí huyết không thông suốt, dẫn đến phong thấp tụ ở khớp. Trong Đông y, việc hiểu rõ nguyên nhân giúp hỗ trợ cải thiện từ gốc bằng cách bổ thận mạnh gân cốt, trừ phong hàn thấp. Ví như các sản phẩm từ thảo dược tự nhiên của Dược Bình Đông, với hơn 70 năm kinh nghiệm, đã hỗ trợ hàng triệu người Việt giảm đau nhức xương khớp hiệu quả, như Thảo Linh Tiên Bình Đông giúp bổ sung dưỡng chất cho khớp, tăng cường sức khỏe gân cốt một cách nhẹ nhàng và bền vững.

Tóm lại, đau đầu gối khi đứng lên ngồi xuống không chỉ là triệu chứng thông thường mà có thể là dấu hiệu của nhiều vấn đề nghiêm trọng hơn. Việc nhận biết sớm nguyên nhân sẽ giúp bạn có hướng xử lý phù hợp, tránh biến chứng lâu dài ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.
(Bài viết khoảng 950 từ, tham vấn bởi Ông Nguyễn Thành Danh – Truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông. Thông tin mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán y tế.)
Thông tin của Lương y Nguyễn Thị Thành Danh
Tác giả: Lương y Nguyễn Thị Thành Danh là một chuyên gia y học cổ truyền, đặc biệt trong lĩnh vực sức khỏe phụ nữ và phụ khoa, với hơn 30 năm kinh nghiệm. Bà hiện là cố vấn cho Dược Bình Đông. Bà có chuyên môn về các vấn đề kinh nguyệt và các vấn đề phụ khoa khác.
Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y
(*) Bản quyền bài viết thuộc về Dược Bình Đông. Khi chia sẻ, cần trích dẫn nguồn đầy đủ: “Tác giả: Lương y Nguyễn Thành Danh – Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y”. Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, ví dụ: “Theo Dược Bình Đông” hoặc tương tự, đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.
Tham khảo: Vinmec, Nhà thuốc Long Châu, Tâm Anh Hospital, Medlatec
